Pizza is een van de meest geliefde gerechten ter wereld, en dat is geen toeval. Wat begon als eenvoudig straatvoedsel in Napels groeide uit tot een wereldwijd fenomeen dat mensen van alle leeftijden samenbrengt. Of je het nu eet in een restaurant, thuis maakt of bestelt, er is iets aan een knapperige bodem met tomaat en gesmolten kaas dat niemand koud laat. Maar hoe is dit gerecht eigenlijk ontstaan, en wat maakt het zo bijzonder?
De geschiedenis van pizza begint in Napels
Al in de achttiende eeuw aten arme mensen in Napels platte broden belegd met tomaat, knoflook en olie. Deze eenvoudige maaltijd was goedkoop, snel klaar en voedzaam. De moderne versie zoals we die nu kennen, met tomatensaus en mozzarella, verscheen rond 1889. Volgens een bekend verhaal maakte bakker Raffaele Esposito een speciale taart voor koningin Margherita van Italië. Hij gebruikte de kleuren van de Italiaanse vlag: rood van tomaat, wit van kaas en groen van basilicum. Zo ontstond de Margherita, nog altijd een van de meest klassieke varianten. De stad Napels beschouwt haar versie als de echte, en dat is niet voor niets. De Napolitaanse stijl heeft zelfs een officiële Europese bescherming gekregen als immaterieel cultureel erfgoed van de mensheid.
Wat een goede pizzabodem onderscheidt van een gewone
De bodem is het fundament van elk geslaagd exemplaar. Een traditionele Napolitaanse bodem wordt gemaakt van bloem, water, zout en gist. Het deeg rijst langzaam, soms wel vierentwintig uur. Dat langzame proces zorgt voor een luchtige structuur met een krokante rand en een zachte binnenkant. De bodem wordt gebakken in een houtgestookte oven op een temperatuur van ongeveer vierhonderd graden Celsius. Dat duurt slechts zestig tot negentig seconden. Door die intense hitte krijgt de bodem die typische licht verbrande plekjes die veel liefhebbers zo lekker vinden. Thuis is zo’n temperatuur moeilijk te bereiken, maar een pizzasteen in een gewone oven geeft al een stuk betere resultaten dan een gewone bakplaat.
De populairste soorten en hun beleg
Wereldwijd zijn er tientallen stijlen ontstaan, elk met eigen kenmerken. De dunne, knapperige versie uit Rome verschilt flink van de dikke, zachte Chicago deep dish. In Nederland zijn dunne bodems het populairst, zowel in restaurants als bij thuisbezorging. Klassiek beleg zoals salami, champignons, paprika en olijven blijft geliefd, maar vegaversies winnen terrein. Denk aan gegrilde groenten, burrata of pesto als basis. In restaurants zoals Da Mario in Tongeren vind je naast de klassieke Margherita ook varianten met ui, salami of combinaties van meerdere smaken. Wat het beleg ook is, de balans tussen bodem, saus en topping bepaalt of het geheel goed werkt. Te veel beleg maakt de bodem zompig, te weinig geeft een droge hap.
Pizza thuis maken is makkelijker dan je denkt
Veel mensen denken dat zelf een goede flensachtige ronde deegschijf maken ingewikkeld is, maar dat valt erg mee. Het deeg vraagt wel tijd, maar nauwelijks vaardigheden. Je mengt bloem, water, zout en gist, kneedt het tien minuten en laat het daarna rusten. Hoe langer het rijst, hoe meer smaak het krijgt. Een nacht in de koelkast werkt uitstekend. Rol het daarna dun uit, smeer er tomatensaus op en voeg je favoriete toppings toe. Gebruik een voorverwarmde oven op de hoogste stand en leg de deegschijf op een hete bakplaat of pizzasteen. Na tien tot vijftien minuten is je zelfgemaakte versie klaar. Het resultaat is verrassend goed en je kunt het beleg volledig aanpassen aan je eigen smaak. Kinderen vinden het ook leuk om mee te helpen, wat het maken tot een gezellige bezigheid maakt.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen Napolitaanse en Romeinse pizza?
Napolitaanse pizza heeft een dikkere, zachte rand en een dunne, iets slappe bodem in het midden. Romeinse pizza is over het geheel dunner en knapperiger. Bij de Napolitaanse variant is de rand echt een onderdeel van het gerecht, bij de Romeinse versie is die rand veel minder aanwezig.
Waarom wordt pizzadeeg soms wel een dag van tevoren gemaakt?
Pizzadeeg dat lang rijst, soms vierentwintig uur of meer, ontwikkelt meer smaak. De gist heeft tijd om zijn werk te doen, waardoor de bodem lichter en luchtig wordt. Een snelle bereiding geeft een minder complex resultaat. Veel pizzabakkers laten het deeg daarom ’s nachts in de koelkast rusten.
Kan je pizza ook zonder gluten maken?
Glutenvrije pizza is mogelijk. Er zijn speciale meelmengsels op basis van rijstmeel, maïsmeel of aardappelzetmeel. De bodem wordt anders van structuur dan bij gewone tarwebloem, maar met de juiste bereiding kun je een eetbaar en smakelijk resultaat krijgen. Veel supermarkten en restaurants bieden tegenwoordig een glutenvrije optie aan.
Hoe bewaar je overgebleven pizza het beste?
Overgebleven stukken bewaar je het best in de koelkast, in een afgesloten doos of verpakt in folie. Ze blijven zo twee tot drie dagen goed. Opwarmen doe je het beste in een droge koekenpan op middelhoog vuur. De bodem wordt dan weer knapperig. In de magnetron wordt de bodem zacht en soms taai.
